Op 17 maart 2026 kwam een Duits-Nederlandse groep professionals in Gronau bijeen voor de derde en afsluitende workshop binnen de Grensoverstijgende Stresstest JCAR-ATRACE – GPRW. De bijeenkomst bouwde voort op de samenwerking die sinds eind 2023 is bekrachtigd en stond in het teken van het gezamenlijk duiden van de resultaten voor de stroomgebieden Vechte, Berkel en Issel en het bepalen van vervolgstappen richting 2026–2027.
Gezamenlijk duiden van resultaten
Tijdens de workshop zijn de uitkomsten van de stresstest gezamenlijk geduid: een analyse die het watersysteem “onder druk” zet met een extreem scenario om kwetsbaarheden en mogelijke gevolgen inzichtelijk te maken voor onder meer waterbeheer, crisisbeheersing en ruimtelijke keuzes. Omdat water niet stopt bij de grens, is ook besproken hoe een gedeeld beeld van boven- en benedenstroomse afhankelijkheden helpt om risico’s en communicatie daarover beter op elkaar af te stemmen.
“Het gezamenlijk duiden van grensoverschrijdende kaartbeelden stimuleerde waardevolle discussies en biedt kansen voor gedeeld systeembegrip en een gezamenlijke uitvoeringsagenda."
— Angela Klein, Deltares
Technische achtergrond
In de stresstest zijn meerdere scenario’s doorgerekend met hydrologische en hydrodynamische modellen. In deze workshop lag de nadruk op het supraregionale scenario van 200 mm neerslag in 48 uur (met een natte beginsituatie), met daarnaast varianten (o.a. een drogere beginsituatie of 300 mm neerslag in 48 uur). Waar mogelijk is gebruik gemaakt van de bestaande modellen van waterbeheerders om, middels een combinatie van deze modellen, tot een zo compleet mogelijk waterbeeld te komen. Presentaties van TU Braunschweig en IfW, HKV Lijn in Water en FloodWaive gaven meer inzicht in de technische achtergrond.
Uitkomsten van de stresstest
De resultaten zijn gedeeld via kaarten en indicatoren op stroomgebiedsniveau. Grote gebieden kunnen overstromen. Onder deze omstandigheden kunnen afvoeren hoger uitvallen dan historisch gemeten, met potentieel grootschalige gevolgen: in totaal kan 126 km² stedelijk gebied minimaal 1 cm onder water komen, en ook kritieke infrastructuur kan blootgesteld raken (brandweer, zorg, ziekenhuizen en rioolwaterzuiveringen). De grootste schade is berekend in het Vechte-gebied (€3.6 miljard),en aanzienlijk minder schade in het stroomgebied van de Berkel (€400 miljoen).
Feedback en handelingsperspectieven
In de break-outs gingen deelnemers in drie groepen (twee rond de Vechte en één voor Berkel/Issel)in gesprek over de beelden en in hoeverre ze met hun verwachtingen en gebiedskennis overeenkomen. In het vervolg hebben ze over de handelingsperspectieven en acties nagedacht. Voor ieder type actie (crisismanagement, ruimtelijke ordening, wateroverlast maatregelen en water bewusstzijn) is gediscuteerd worden:
wat kan elke organisatie nu al met de resultaten, welke stappen zijn kansrijk voor GPRW en JCAR-ATRACE, en welke aanvullende informatie is nog nodig. Daarbij kwamen ook concrete vervolgpunten naar voren, zoals het benutten van de stresstest resultaten voor de aanstaande GPRW-oefening in 2027 en als basis voor een gezamenlijk actie-of gebiedsplan of voor de toekomst ook het leggen van een link met droogte om tot een integrale stresstest te komen. Ook was er een wens van de deelnemers om het 200 mm scenario in verhouding tot een HQ100 scenario te zetten, en er ook nog scenario's tussen deze twee te berekenen om er een beter gevoel over de kantelpunten in het systeem te krijgen.
Vervolgstappen
De opgehaalde feedback en ideeën vormen input voor de vervolgstappen en vervolgacties in 2026 en 2027. De organisatoren delen de presentatie en een overzicht van geïdentificeerde maatregelen, en sturen het eindrapport in het tweede kwartaal rond met het verzoek om feedback (een beknopt deel met methodiek, scenario’s, resultaten en aanbevelingen, plus een technisch achtergrondrapport over modellen en koppelingen). Dit rapport zal ook gedeeld worden in de kennisbank van de JCAR ATRACE website.
