Terug naar hoofdinhoud

Roer

De rivier de Roer stroomt door delen van België, Duitsland en Nederland. De bronnen van Roer en Inde liggen in België (Wallonië). In Nederland is de Roer een snelstromende, vrij meanderende rivier. De landelijke Roervallei mag ongehinderd overstromen. De Roer mondt uit in de Maas bij Roermond in Nederland (provincie Limburg).

© Stefanie Wolf - RWTH Aachen

De Roer ontspringt in de Hoge Venen in Belgie op ongeveer NAP+660m. Via Duitsland stroomt de Roer noordwaarts. Bij Roermond mondt de rivier uit in de Maas. De Roer is ongeveer 165 kilometer lang en heeft een stroomgebied van 2340 km2 dat grofweg in twee delen kan worden verdeeld. Het zuidelijke deel ligt hoog in de Ardennen en de Eifel en bestaat voornamelijk uit bossen en grasland. De bodem is rotsachtig, laat slecht water door en kan weinig water opslaan.

Om water vast te houden zijn in het verleden zeven reservoirs gebouwd, die nu worden beheerd door het Wasserverband Eifel-Rur. Drinkwatervoorziening is een belangrijke functie, maar de reservoirs hebben nadrukkelijk ook het doel om overstromingsrisico's te verminderen. Het noordelijke deel is minder hoog en heeft minder steile hellingen. Het landgebruik wordt gedomineerd door landbouw en er liggen een aantal stedelijke gebieden (Düren, Aken, Jülich, en Roermond). De bodems in dit deel laten het water beter door wat het mogelijk maakt om meer neerslag in de bodem op te slaan.

2.350

Vierkante kilometer

650m

Hoogteverschil

15 %

Stedelijk gebied

650.000

Gebouwen

Lopend onderzoek:

Voor dit stroomgebied is een gezamenlijke transnationale stresstest in ontwikkeling. Met een stresstest proberen we de veerkracht van de watersystemen voor extreme weersomstandigheden te onderzoeken en te identificeren welke maatregelen overwogen kunnen worden om beter voorbereid te zijn op deze extreme overstromingen (meer info). Gepland onderzoek richt zich verder op de kwantificering van de effecten van potentiele maatregelen en de werking van reservoirs bij toekomstige veranderingen (meer info).

© Stefanie Wolf - RWTH Aachen

Publicaties voor dit stroomgebied

Stress Test Roer: Afbakening en systeemanalyse

Dit is het eerste rapport van het project “Stress Test Rur”. Het doel van de stresstest is om te analyseren hoe het stroomgebied van de Rur reageert op extreme hydrologische belasting en om mogelijke maatregelen voor risicobeperking te identificeren.

Het rapport beschrijft de afbakening van de studie en het watersysteem van de Rur. Het omvat de kenmerken van het stroomgebied, de waterinfrastructuur en het gebruik daarvan, evenals een overzicht van relevante belanghebbenden. Daarnaast wordt een uitgebreid overzicht gegeven van watergerelateerde modellen van het Rur‑stroomgebied.

Deze informatie ondersteunt de volgende stappen in het uitvoeren van de stresstest en dient als basis voor de ontwikkeling van de modellen. Naast de systeembeschrijving wordt een verklarende woordenlijst met technische termen in meerdere talen (Duits, Nederlands, Frans) verstrekt.

Stress Test Roer: Stakeholderinterviews

Dit is het derde rapport van het project “Stress Test Rur”. Het doel van de stresstest is om te analyseren hoe het stroomgebied van de Rur reageert op extreme hydrologische belasting en om mogelijke maatregelen voor risicobeperking te identificeren.

Dit document beschrijft de methode die zal worden toegepast en geeft een overzicht van potentiële maatregelen die binnen de scope van de stresstest kunnen worden onderzocht. Het document geeft daarnaast de resultaten en conclusies weer van interviews die zijn gehouden met stakeholders in het Rur‑stroomgebied.

Vertegenwoordigers van organisaties met een focus op samenwerking en grensoverschrijdende afstemming zijn geïnterviewd over integrale benaderingen voor natuurbeheer en uitdagingen in de bedrijfsvoering van stuwmeren en reservoirs.

Uit de antwoorden blijkt dat overstromingen een grotere zorg vormen dan droogte in het Rurbekken. Klimaatverandering wordt steeds vaker expliciet meegenomen in risicoplanning. De stakeholders benadrukken het belang van gegevensbeschikbaarheid en wetenschappelijke ondersteuning om kennislacunes te dichten. Opvallend is dat Duitse en Nederlandse prioriteiten verschillen, met name wat betreft afvoervolumes en drinkwatervoorziening. Dit onderstreept de noodzaak van een gezamenlijke uitvoering van de stresstest.

Stress Test Roer: Ontwerpkeuzes

Dit is het tweede rapport van het project “Stress Test Rur”. Het doel van de stresstest is om te analyseren hoe het stroomgebied van de Rur reageert op extreme hydrologische belasting en om mogelijke maatregelen voor risicobeperking te identificeren.

Dit document beschrijft de methode die zal worden toegepast en geeft een overzicht van potentiële maatregelen die binnen de scope van de stresstest kunnen worden onderzocht. Het omvat een verkenning van verschillende benaderingen voor het uitvoeren van stresstests, evenals een analyse van de diverse rekenmodellen en modellingsystemen die worden gebruikt in het water- en overstromingsbeheer binnen het stroomgebied.

Een experimenteel ontwerp en modelopzet voor het uitvoeren van de stresstest wordt voorgesteld. De resultaten van dit document vormen de basis voor verdere modellering en besluitvorming om de hoogwaterbescherming in het Rurstroomgebied te verbeteren.

Optimization of Detention Basin Operation at the Lower Rur River in Germany

Deze MSc-thesis, onderdeel van de JCAR-ATRACE samenwerking, onderzoekt het potentieel van retentiebekkens langs de Rur-rivier in Duitsland om het overstromingsrisico nabij Ophoven te verminderen. Met behulp van een eendimensionaal kinematisch model optimaliseert de studie de operationele strategie van stuwen om de piekwaterhoogte voor een 1/100 jaar overstroming te minimaliseren. Resultaten geven aan dat grotere bekkenvolumes en geschikte inlaatbreedtes cruciaal zijn. De studie vergelijkt ook aangestuurde en niet-aangestuurde samengestelde stuwen, waarbij blijkt dat aangestuurde stuwen meer flexibiliteit bieden, maar upstream hydrogrammetingen vereisen.

Forestation can mitigate extreme floods in the Meuse basin

Dit onderzoek verbetert de hydrologische simulatie van het Geografische, Milieu- en Gedragsmodel (GEB) om de impact van herbebossing op de piekafvoer in het Maasbekken beter te beoordelen. Door een afvoervertraging en in-situ metingen op te nemen, toont de studie aan dat herbebossing van het hele Maasbekken de piekafvoer van de overstroming in 2021 met 14,3% kan verminderen. Verhoogde percolatie en evapotranspiratie waren belangrijke factoren bij het verminderen van de voorverzadiging van de bodem, waardoor meer water kon infiltreren en minder afvoer tijdens de overstroming. Dit toont het potentieel van herbebossing als een effectieve maatregel om toekomstige extreme overstromingen te verminderen.

Watersysteemanalyse Limburg 2021

Een watersysteemanalyse - wat leren we van het hoogwater van juli 2021? Inzichten in het functioneren van beeksystemen bij grote hoeveelheden neerslag en het effect van verschillende typen maatregelen.

Task Force Fact-finding Hoogwater 2021

In juli 2021 zijn grote delen van Limburg getroffen door hevige regenval en overstromingen. Ook delen van België en Duitsland overstroomden met zeer veel schade en verlies aanmensenlevens tot gevolg. Dit betrof een extreme en ongeëvenaarde gebeurtenis met enorme impact. Deze verkenning is uitgevoerd om een eerste stap te maken om beschikbare informatie en kennis over deze gebeurtenis te verzamelen en analyseren.
Nederland
België
Duitsland
Luxemburg
Download het rapport Download

Aangrenzende stroomgebieden