Terug naar hoofdinhoud

Berkel

De Berkel ontspringt in het Westmünsterland (DUI) en mondt uit in de Gelderse IJssel bij Zutphen (NL). Het Duitse deel van de Berkel heeft een meanderend karakter met een smal profiel. Het Nederlandse deel is sterk gekanaliseerd met een breed en diep zomerbed.

© Waterschap Rijn en IJssel

Bijna tweederde van het stroomgebied van de Berkel ligt in Duitsland (Noordrijn-Westfalen). Een groot deel van het stroomgebied (ruim 80%) is in gebruik als gras- of akkerland. Grotere steden in het stroomgebied zijn Stadtlohn, Vreden, Ahaus in Duitsland, Groenlo, Eibergen en Lochem in Nederland.

Om het waterpeil te reguleren zijn in de Berkel talloze stuwen geplaatst. Zowel in het Nederlandse als in het Duitse deel zijn de afgelopen jaren rivierherstelprojecten uitgevoerd waarbij opnieuw bochten en uiterwaarden zijn ontstaan. De Berkel is een typische regenrivier waardoor grote afvoerverschillen kunnen optreden. Op drie locaties in de Berkel zijn aftakkingen aangelegd om overtollig water af te voeren naar het Twentekanaal om zo overstromingen van Lochem en Zutphen te voorkomen.

De Groenlose Slinge wordt gevoed door de Whemerbeek, Ratumsebeek en Willinkbeek, die ook hun oorsprong in Duitsland hebben. Tussen Lochem en Borculo mondt de Groenlose Slinge uit in de Berkel. Om het waterpeil te reguleren zijn in de Groenlose Slinge 32 stuwen gebouwd. Dit zijn bijna allemaal vaste stuwen; alleen de stuw Beekvliet is regelbaar.

800

Vierkante kilometer

100 m

Hoogteverschil

7%

Stedelijk gebied

270.000

Gebouwen

Lopend onderzoek:

Gepland toekomstig onderzoek binnen JCAR ATRACE voor het stroomgebied van de Berkel richt zich op de gezamenlijke ontwikkeling van een transnationale stresstest, overstromingsmodellen, systemen voor vroegtijdige waarschuwing (EWS) en een beoordeling van het aanpassingsvermogen van bestuursstructuren aan weersextremen in het grensgebied.

© Waterschap Rijn en IJssel

Publicaties voor dit stroomgebied

Gezamenlijke waterconferentie Nedersaksen - Nederland 2026

Op 18 juni 2026 vond in Osnabrück de eerste gezamenlijke waterconferentie van Niedersachsen en Nederland plaats. Deze presentatiebundel bevat de plenaire presentaties van de conferentie, waarin bestuurders, onderzoekers en waterprofessionals kennis en ervaringen deelden over waterbeheer, klimaatadaptatie en extreme weersomstandigheden. De bijeenkomst markeerde een belangrijke stap richting intensievere grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van droogte- en overstromingsbeheer.

Klimaatverandering en Overstromingsrisicobeheer in de Benelux-landen en Duitsland

Dit rapport beschrijft de resultaten van de internationale workshop Klimaatverandering en Overstromingsrisicobeheer in de Benelux-landen en Duitsland, die op 18 en 19 februari 2026 in Aachen plaatsvond in het kader van het JCAR ATRACE-programma. Tijdens de workshop wisselden meer dan 70 experts uit België, Nederland, Luxemburg en Duitsland ervaringen uit over het gebruik van klimaatveranderingsinformatie binnen flood risk management (FRM).
 
Het rapport vergelijkt de verschillende manieren waarop klimaatscenario’s worden toegepast in flood risk management, variërend van risicokartering en ruimtelijke ordening tot beleidsontwikkeling en ontwerp van maatregelen. Daarnaast worden belangrijke uitdagingen besproken, zoals het communiceren van klimaatonzekerheden, het vertalen van klimaatscenario’s naar concrete acties en het versterken van grensoverschrijdende samenwerking.
België
Frankrijk
Duitsland
Luxemburg
Nederland
Download het rapport Download

Gezamenlijke Waterconferentie Nedersaksen–Nederland – Presentaties van de Breakout Sessies

Dit document bevat de inleidende presentaties en discussiematerialen die zijn gebruikt tijdens de breakoutsessies van de gezamenlijke waterconferentie van Nedersaksen en Nederland, gehouden in Osnabrück in juni 2026. Tijdens deze sessies kwamen Nederlandse en Duitse experts samen om kennis uit te wisselen en prioriteiten te bepalen voor toekomstige samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende waterbeheeruitdagingen. De presentaties behandelen onderwerpen zoals hoogwatervoorspellingen en vroegtijdige waarschuwingssystemen, droogte en waterschaarste, voorbereiding op extreme gebeurtenissen, klimaatadaptatie en sponslandschappen, governance en regelgeving, en kenniscommunicatie. De presentaties bieden een overzicht van de discussies en belangrijkste thema’s uit de breakoutsessies, waarbij aandacht wordt besteed aan huidige werkwijzen, gedeelde uitdagingen en kansen voor toekomstige samenwerking. Daarnaast presenteren zij vervolgacties en samenwerkingsactiviteiten die aan deze onderwerpen zijn gekoppeld.

Gezamenlijke Waterconferentie Nedersaksen–Nederland – Conferentierapport

Dit rapport presenteert de resultaten van de gezamenlijke waterconferentie van Nedersaksen en Nederland, gehouden op 18 juni 2026 in Osnabrück. De conferentie bracht meer dan 120 vertegenwoordigers van overheden, onderzoeksinstituten, waterbeheerders en regionale partners samen om ervaringen uit te wisselen over hoogwaterbeheer, droogtevoorbereiding, klimaatadaptatie en grensoverschrijdende samenwerking. Dit rapport vat de discussies en belangrijkste inzichten samen uit de thematische breakoutsessies over voorspelling en vroegtijdige waarschuwing, waterschaarste en waterverdeling, voorbereiding op extreme gebeurtenissen, klimaatadaptatie en grondwaterbeheer, governance en kenniscommunicatie. Daarnaast presenteert het concrete vervolgacties en samenwerkingsactiviteiten die aan deze onderwerpen zijn gekoppeld.

Scoping studie van de stroomgebieden Vecht, Berkel en Oude IJssel

Het rapport geeft een beschrijving van het watersysteem, vanuit een fysiek en institutioneel perspectief, en van de relevante sectoren die worden beïnvloed door overstromingen en droogte. Een inventarisatie van relevante data en rekenmodellen wordt gepresenteerd en er wordt een overzicht gegeven van de instellingen, regelingen en plannen voor overstromings- en droogtebeheer voor beide landen. De gepresenteerde informatie is voor het grootse gedeelte afkomstig uit bestaande rapporten en interviews met relevante stakeholders.

Management samenvatting - Scoping studie van de stroomgebieden Vecht, Berkel en Oude IJssel

Het rapport geeft een beschrijving van het watersysteem, vanuit een fysiek en institutioneel perspectief, en van de relevante sectoren die worden beïnvloed door overstromingen en droogte. Een inventarisatie van relevante data en rekenmodellen wordt gepresenteerd en er wordt een overzicht gegeven van de instellingen, regelingen en plannen voor overstromings- en droogtebeheer voor beide landen. De gepresenteerde informatie is voor het grootse gedeelte afkomstig uit bestaande rapporten en interviews met relevante stakeholders.

Aangrenzende stroomgebieden