De Atelierdag Grenzeloos Weerbaar Waterland, georganiseerd door Architecture Workroom Brussels in samenwerking met JCAR ATRACE, bracht onderzoekers, beleidsmakers en mensen uit de praktijk samen om grensoverschrijdende samenwerking rond waterweerbaarheid te verkennen.
Wateruitdagingen zonder grenzen
Een centraal thema van de dag was dat uitdagingen zoals droogte, extreme neerslag en waterkwaliteit niet ophouden bij landsgrenzen. In regio’s waar Vlaanderen en Nederland nauw met elkaar verbonden zijn via gedeelde watersystemen, wordt deze onderlinge afhankelijkheid bijzonder duidelijk. Rivieren zoals de Mark en de Aa van Weerijs / Kleine Aa verbinden Vlaanderen met Nederland. Het vasthouden van water in het stroomopwaartse deel kan mogelijk bijdragen aan het aanpakken van droogte, terwijl het tegelijkertijd de bescherming tegen overstromingen stroomafwaarts verbetert. Het aanpakken van deze uitdagingen vraagtdaarom om gezamenlijke inzet en voortdurende grensoverschrijdende afstemming.
Uitwisseling van kennis en visies
Tijdens de ochtendsessies benadrukten de sprekers het belang van grensoverschrijdende samenwerking. De bijdragen omvatten onder meer:
-
Opening en programmavoorstelling door Bram Vandemoortel (Workroom)
-
Het belang van grensoverschrijdende samenwerking door Jozef van Brussel (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
-
Een programma‑update door Kymo Slager (JCAR ATRACE)
-
Inzichten in stresstests en sponsstad‑doelstellingen door Patrick Willems en Simon Nollet (KU Leuven)
-
De rol van de Vlaamse Blue Deal voor lokale coalities door Filip Raymaekers (Vlaamse Milieumaatschappij) en Liesbeth Gellinck (Vlaamse Landmaatschappij)
-
Voorlopige conclusies uit de gebiedsverkenning door Bram Vandemoortel en Francis Schoups (Workroom)
Het gepresenteerde onderzoek belichtte ook de verschillen tussen België en Nederland in de omgang met hydrologische extremen en onderzocht wat beide landen van elkaar kunnen leren. In de namiddag namende deelnemers deel aan werkgroepen waarin mogelijke grensoverstijgende samenwerkingen werden verkend voor gezamenlijk (toegepast) onderzoek naar maatregelen ter beperking van overstromingen en droogtein de geselecteerde stroomgebieden.
Een gedeelde verantwoordelijkheid
De dag onderstreepte het groeiende elan voor grensoverstijgende samenwerking. Tot de lopende initiatieven behoren rivierherstelprojecten langs de Mark en de Kleine Aa, gezamenlijke inspanningen om droogte in zandige regio’s aan te pakken, en gedeelde stresstests binnen JCAR ATRACE.
De kernboodschap is dat Vlaanderen en Nederland via één watersysteem nauw met elkaar verbonden zijn, en daarmee ook de verantwoordelijkheid delen om samen te werken aan een klimaatbestendigetoekomst. Er zijn al verschillende concrete kansen voor grensoverschrijdende samenwerking geïdentificeerd, wat het potentieel benadrukt om voort te bouwen op het huidige momentum.
